Ιδρυτής και Καλλιτεχνικός Δντής του Ωδείου Χανίων «Ιωάνννης Μανιουδάκης» και του Ωδείου της Ιεράς Μητροπόλεως Κισάμου και Σελίνου
Γεννήθηκε στα Χανιά της Κρήτης το 1962. Μεγάλωσε στη Δυτική Γερμανία και το 1980 αποφοίτησε από την Εκκλησιαστική Σχολή Κρήτης. Kαθηγητής της Μουσικής στην Πρωτοβάθμια εκπ/ση (όπου διδάσκει σήμερα) και της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Κρήτης (Α.Ε.Α.Η.Κ). Σπούδασε μουσική στο «Βενιζέλειο» Ωδείο Χανίων και το Απολλώνιο Ωδείο Αθηνών. Παρακολούθησε πιάνο, ακορντεόν, ανώτερα θεωρητικά, μονωδία, Βυζαντινή μουσική και για τρία χρόνια σύνθεση. Μαθήτευσε στους, π. Αντώνιο Τσουρλάκη, Μαρία Περάκη, Ιωάννη Ταβουλάρη, Ανδρέα Βουτσινά, Βασίλη Δέλλιο, Γιάννη Μεντζελόπουλο , Δημήτριο Νεραντζή και Γεώργιο Χατζηθεοδώρου.
Με τη λήξη των μουσικών του σπουδών έλαβε: Πτυχίο Ιεροψάλτου, Πτυχίο Ωδικής, Πτυχίο Ειδικού Αρμονίας, Πτυχίο Αντίστιξης, Πτυχίο Φούγκας, Δίπλωμα Βυζαντινής μουσικής, Δίπλωμα Μουσικοδιδασκάλου και Δίπλωμα Μονωδίας. Παράλληλα συμμετείχε σε προγράμματα πολιτιστικών θεμάτων της Α/θμιας εκπσης και τέλος παρακολούθησε τα σεμινάρια: 1. διεύθυνσης χορωδίας με τον Ν. Ευθυμιάδη, 2. παιδαγωγικής επιμόρφωσης του προγράμματος Μελίνα, 3. διδακτική των ελληνικών γραμμάτων, 4. μουσικοκινητική αγωγή-σύστημα Orff με τον Δ. Αντωνακάκη, 5. διδακτική μεθοδολογία της μουσικής στην Α΄ και Β΄ τάξη, και 7. χρήση μουσικών προγραμμάτων για την παραγωγή μουσικής μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή.
1976 – 2001 Πρωτοψάλτης και Λαμπαδάριος στους Ιερούς ναούς: Aγ. Ματθαίου (εκκλ. σχολή Κρήτης), Εισοδίων της Θεοτόκου (Μητροπολιτικός Ναός), Αγ. Νικολάου Σπλάντζιας, Αγ. Χαραλάμπους Πατησίων, Αγ. Νικολάου Λιτοχώρου, Τιμίου Σταυρού Αλικιανού, Αγ. Παντελεήμονος Χαλέπας.
Δίδαξε μουσική από το 1985 σε όλες τις βαθμίδες της ιδιωτικής και δημόσιας εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα υπήρξε καθηγητής στην Δευτεροβάθμια εκπση, στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Ηρακλείου, στην Ανωτέρα Νοσηλευτική Σχολή και στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση (όπου διδάσκει μέχρι σήμερα). Δίδαξε επίσης ανώτερα θεωρητικά και Βυζαντινή μουσική στα Ωδεία: Ωδείο Χανίων Γιάννης Μπουχαλάκης, Ωδείο Ι.Μ. Κισάμου και Σελίνου, Ωδείο Αλίμου, Αττικόν Ωδείον, Ωδείο Δυτικής Κρήτης, Ελληνικό Ωδείο Κατερίνης, Ωδείο φιλόμουσος Ρεθύμνου, Ωδείο Χανίων Ιωάννης Μανιουδάκης.
1985 – 1998 Καθηγητής στη σχολή Βυζαντινής μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Κυδωνίας και Αποκορώνου.
1985 – 2002 Ιδρυτής και καθηγητής του ωδείου της Ι.Μ Κισσάμου-Σελίνου και καλλιτεχνικός διευθυντής της ομώνυμης σχολής Βυζαντινής μουσικής «Αι κυρ Γιάννης εν Κισάμω», με την ευλογία του μακαριστού γέροντος Κισσάμου και Σελίνου κ.κ. Ειρηναίου.
1985 – 1989 Διευθυντής και ιδρυτής της Παιδικής Βυζαντινής χορωδίας του πολιτιστικού κέντρου της Ι. Μ. Κυδωνίας και Αποκορώνου.
1987- σήμερα Δάσκαλος μουσικής στην Α/βάθμια εκπαίδευση
1989 – 1994 Παραγωγός και επιμελητής των ραδιοφωνικών εκπομπών του Ράδιο Κρήτη με τίτλο: «Βυζαντινή Μουσική Ανθολογία» και «Ανθολογία Κλασσικής Μουσικής»
1989 – 1995 Καθηγητής μουσικής στη Ανώτερη Νοσηλευτική Σχολή Χανίων.
1996-1997 Καθηγητής Βυζαντινής μουσικής στην Εκκλησιαστική Σχολή Κρήτης.
1995 – έως σήμερα Διευθυντής και ιδρυτής του χορωδιακού συγκροτήματος εκκλησιαστικής μουσικής «ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΡΟΣ ΧΑΝΙΩΝ».
1999-2001 Παραγωγός και επιμελητής της ραδιοφωνικής εκπομπής του Ράδιο Μαρτυρία της ΙΜΚΑ με τίτλο: «Βυζαντινών Άσμα Εκκλησιαστικόν»
2004 έως σήμερα, Ιδρυτής και καλλιτεχνικός διευθυντής του Ωδείου Χανίων «Ιωάννης Μανιουδάκης» όπου και είναι καθηγητής Βυζαντινής μουσικής, Ανώτερων θεωρητικών και Υποχρεωτικών μαθημάτων (Ιστορία-Μορφολογία-Οργανολογία-Υμνολογία κλπ.). Διευθυντής της παραδοσιακής ορχήστρας και χορωδίας του ωδείου (η πρώτη χορωδία και ορχήστρα του είδους στα Χανιά), με δεκάδες συμμετοχές και συναυλίες σε διεθνές φεστιβάλ παραδοσιακής μουσικής στο εξωτερικό.
2010-2015 Καθηγητής της Πατριαρχικής Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Ηρακλείου Κρήτης (ΠΑΕΑΗΚ). Τα γνωστικά αντικείμενα που δίδαξε την περίοδο αυτή και στα 8 εξάμηνα του μουσικού και ιερατικού προγράμματος ήταν: 1) Ειρμολόγιο 2) Ακουστική και Μουσική Ορθογραφία 3) Μουσική Επιτηδεία 4) Ευρωπαική Μουσική (Σολφέζ-Αρμονία) 5) Ιστορία Κρητικής Μουσικής 6) Ιστορία Δυτικής Μουσικής 7) Ιστορία Αρχαίων Μουσικών8) Τυπικό Συστημάτων 9) Σχέση Βυζαντινής και Βαλκανικής Μουσικής 10) Η Βυζαντινή Μουσική και η Λειτουργική Παράδοση της Εκκλησίας
2015 έως σήμερα Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Ωδείου της Ιεράς Μητροπόλεως Κισσάμου και Σελίνου, με τις ευλογίες του Σεβασμιωτάτου κ.κ Αμφιλοχίου.
Συμμετέχει ως ιδρυτικό στέλεχος και διδάσκων σε σεμινάρια και επιμορφωτικές ημερίδες όπως: 1) Δειγματική διδασκαλία μουσικής της Δ΄ τάξης δημοτικού (1991), οργάνωση: σχολικός σύμβουλος Α/θμιας εκπσης Χανίων 2) Παγκρήτιο σεμινάριο νεανικής Χορωδίας της Ι.Μ Κισσάμου και Σελίνου 1993-1998 και 3) στο πανελλήνιο σεμινάριο Κιθάρας οργάνωση: Ι. Μ. Κίσσαμου και Σελίνου 1993 – 1998, 4) Σεμινάριο Βυζαντινής μουσικής με θέμα «Ερμηνεία της Ψαλτικής Τέχνης» οργάνωση: Βυζαντινός Χορός Χανίων, (δίδαξε ο μεγάλος δάσκαλος της Βυζαντινής Μουσικής Δημήτριος Νεραντζής).
Εκτός την ενασχόληση του ως εκπαιδευτικός της μουσικής, έχει δώσει δεκάδες συναυλίες ως σολίστ και ως διευθυντής χορωδιακών συνόλων Βυζαντινής, παραδοσιακής και δυτικής μουσικής, σεμινάρια, ανακοινώσεις σε συνέδρια, παρουσιάσεις βιβλίων, εκπομπές σε ραδιοφωνικούς σταθμούς και έχει αρθρογραφήσει σε επιστημονικά περιοδικά. Ασχολείται επίσης με την μελοποίηση ύμνων και την μουσική καταγραφή στην βυζαντινή μουσική σημειογραφία, παραδοσιακών τραγουδιών (κυρίως της Μικράς Ασίας) και των Ριζίτικων τραγουδιών (αρχέγονα τραγούδια των Χανίων Κρήτης). Σήμερα δραστηριοποιείται στα Χανιά και κατά την πολύχρονη διάρκεια του διδακτικού και εκπαιδευτικού του έργου, ανέδειξε πολλούς μαθητές που εργάζονται στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΝΗΜΑΤΩΝ (Βιβλία)
- «Πέτρου Πελοποννησίου Έργα Ι» η ζωή και το έργο του, Χανιά 1995, επανέκδοση 2018.
- «Αφιερωμα στον Πέτρο Πελοποννήσιο – 220 χρόνια από το θάνατό του», εκδ. Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Χανίων, Ωδείου Ιωάννη Μπουχαλάκη, Χανιά 1998.
- «Αυτόμελα Τροπάρια» εκδ. Σταμούλη, Χανιά 2009.
- «Θεωρία της Μουσικής», Χανιά 2005.
- «Σολφέζ (για την προκαταρκτική τάξη των ωδείων)», Χανιά 2014
- «Χαιρετισμοί εις τον Άγιον Νεκτάριον Πενταπόλεως τον θαυματουργόν» (συμπεριλαμβάνονται δυο ψηφιακοί δίσκοι με εκκλησιαστικούς ύμνους), Χανιά 2018.
- «Θεωρία της Μουσικής», β’ έκδοση επαυξημένη, Χανιά 2019.
- Υπό έκδοση πόνημα Βυζαντινής Μουσικής με τίτλο: «Ο Μέγας Κανών»
- Υπό έκδοση «Αναλυτικός περιγραφικός κατάλογος των χειρογράφων κωδίκων της ψαλτικής τέχνης της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος των Τζαγκαρόλων».
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΔΙΣΚΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ (cd) (τα περισσότερα από αυτά τα έργα είναι δημοσιευμένα στο διαδίκτυο)
- «Πέτρου Πελοποννησίου Έργα I» εκκλησιαστικοί ύμνοι με τον Βυζαντινό Χορό Χανίων, Χανιά 1995 (με ένθετο).
- «Πέτρου Πελοποννησίου Έργα IΙ», εκκλησιαστικοί ύμνοι με τον Βυζαντινό Χορό Χανίων, Χανιά 1998.
- «Αυτόμελα τροπάρια κατά ήχο» εκκλησιαστικοί ύμνοι με τον Βυζαντινό Χορό Χανίων Χανιά 2001 (με ένθετο).
- Συμμετοχή στον ψηφιακό δίσκο με τίτλο: «Ανθολόγιο Μ. Τεσσαρακοστής», έκδοση της Ιεράς Μητροπόλεως Κισσάμου και Σελίνου.
- Διπλός ψηφιακός δίσκος με εκκλησιαστικούς ύμνους με τον Βυζαντινό Χορό Χανίων και τραγούδια της Μ. Ασίας με την παραδοσιακή χορωδία και ορχήστρα του ωδείου Ιωάννης Μανιουδάκης, με τίτλο «Τον Κύριον Υμνείτε – Αγιοτριαδίτικες μελωδίες», έκδ. Ι.Μ Αγ, Τριάδος Τζαγκαρόλων, Χανιά 2012.
- «Εις πάσαν την γην εξήλθεν ο φθόγγος αυτού», Θεία Λειτουργία με το Βυζαντινό χορό Χανίων, εκδ Ι.Ν Αγ, Ιωάννου του Θεολόγου Καλαθά, Χανιά 2013.
- Έκδοση διπλού ψηφιακού δίσκου (με ένθετο) με τίτλο «Χαιρετισμοί εις τον Άγιον Νεκτάριον Πενταπόλεως τον θαυματουργόν» Χανιά 2018.
- Υπό έκδοση: ψηφιακός δίσκος (με ένθετο) με τίτλο “Δανιήλ Πρωτοψάλτου έργα”.
EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
- Δημοσιευμένα άρθρα στο βιβλίο του Αντωνίου Βακάκη, «55 χρόνια Ιεροψαλτικής διακονίας Θεόδωρος Βασιλικός», Κίσαμος 2009, με τίτλο: α) «Θεόδωρος Βασιλικός ο γλυκύτατος αυλός της ψαλμωδίας» και β) «Ο Θεόδωρος Βασιλικός και το ύφος της Εκκλησιαστικής Μουσικής».
- Άρθρο που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επετηρίδα (Β΄ τόμος) της ΑΕΑΗ Κρήτης, 2013 με θέμα: «Εμμελής απαγγελία των αποστολικών αναγνωσμάτων στη ψαλτική τέχνη και η χρήση της στη λατρευτική πράξη»
- Προς δημοσίευση στα «Πρακτικά» του Παγκρήτιου συνεδρίου για το ριζίτικο τραγούδι η εισήγησή του με θέμα: «Μελική προσέγγιση του ριζίτικου τραγουδιού στo πλαίσιo της βυζαντινής μουσικής οκταηχίας».
- Άρθρο που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επετηρίδα (Γ΄ τόμος) της ΠΑΕΑ Κρήτης, 2014 με θέμα: «Γεώργιος ο Κρής ο πρόδρομος του νέου γραφικού συστήματος» .
- Άρθρο που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επετηρίδα (Ε΄ τόμος) της Ι.Μ Πέτρας και Χερρονήσου 2015 με θέμα: «Το ριζίτικο τραγούδι και η μελική του σχέση με την οκταηχία της Βυζαντινής Μουσικής»
- Άρθρο που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Άγιος Τίτος». Πρακτικά Β’ Παγκρήτιου Ιεροψαλτικού Συνεδρίου, Χανιά 2016, η εισήγησή του με θέμα: «Τα χειρόγραφα ψαλτικής τέχνης της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος των Τζαγκαρόλων».
- Άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Εν Χανίοις», με θέμα: «Η διδασκαλία και τα μουσικά εγχειρίδια της ψαλτικής τέχνης στα Χανιά, τέλη του 19ου αι. έως την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας», το οποίο παρουσιάστηκε στο Γ΄ Παγκρήτιο Ιεροψαλτικό Συνέδριο στο Ρέθυμνο το 2020.
- Υπό ηλεκτρονική έκδοση τα πρακτικά στο Δ΄ Διεθνές Μουσικολογικό και Ιεροψαλτικό Συνέδριο του Τομέα ψαλτικής τέχνης και Μουσικολογίας της Α.Θ.Σ.Β, η εισήγηση με θέμα: «Γεώργιος Χατζηθεοδώρου: η διδακτική, μελοποιητική και καλλιτεχνική του συμβολή στην χανιώτικη ψαλτική παράδοση». Η παραπάνω εργασία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Εν Χανίοις”, τ. 17, 2023, και στα Καλυμνιακά Χρονικά (συνοπτικότερα) τ. ΚΔ΄, 2024.
- Άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Εν Χανίοις», με θέμα: “Δύο έντυπα και ένα αγιοτριαδίτικο χειρόγραφο της βυζαντινής μουσικής κατά την εθνική παλιγγενεσία του 1821”. Το άρθρο εκδόθηκε με αφορμή τα 200 χρόνια της ελληνικής επανάστασης
ΜΕΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΜΕΛΩΝ
- Κύριε ελέησον – Χριστέ ελέησον ήχος α΄(1987)
- Του δείπνου σου του μυστικού ήχος πλ. δ΄ (1987)
- Κράτημα σε α΄ ήχο (1987)
- Δοξαστικό οκτάηχο Αγίου Γερασίμου (1989)
- Μελοποιημένη ακολουθία Αγίου Ειρηναίου, (1996)
- Μελοποιημένη ακολουθία Αγίου Αθανασίου (1997)
- Μελοποιημένη ακολουθία Αγίου Χριστοφόρου (1997)
- Ασματική ακολουθία του Αγίου κυρ Ιωάννη με μουσικό παράρτημα που περιλαμβάνει τα δοξαστικά και τα ιδιόμελα του Αγίου. Εκδόθηκε από την Ιερά Μητρόπολη Κισσάμου και Σελίνου (1999), (σσ.42-48).
- Μελοποιημένη ακολουθία Αγ. Στυλιανού, Χανιά 2000
- Ιδιόμελο των κτητόρων της Αγίας Τριάδος Τζαγκαρόλων έπειτα από παράκληση του θεοφιλεστάτου επισκόπου Δορυλαίου κ. Δαμασκηνού για τα 400 χρόνια ίδρυσης της μονής (η μελωδία παρουσιάστηκε ενώπιον του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ Βαρθολομαίου), 2010
- Αλληλουάρια σε όλους τους ήχους, 2010
- Μελοποιημένη ακολουθία Αγίου Θεοφίλου (2013)
- Μελοποιημένη ακολουθία Αγίου Παναγιώτου (2014)
- Μουσικό παράρτημα με τα δοξαστικά και τα ιδιόμελα του αγίου Νικηφόρου του Λεπρού από το βιβλίο «Βίος και ακολουθία του οσίου και θεοφόρου πατρός ημών Αγίου Νικηφόρου του λεπρού”. Εκδόθηκε από την Ιερά Μητρόπολη Κισσάμου και Σελίνου (2014), (σσ 139-158) .
Σύντομα Λειτουργικά σε ήχο α΄ (2014)
Δοξαστικά και ιδιόμελα Αγίου Ευτυχίου (2016)
Δοξαστικά και ιδιόμελα Αγίου Αλεξάνδρου (2016)
Δοξαστικά του Αγίου Γεωργίου του Διβόλη (2017)
Θεοτόκε Παρθένε (ιερατικόν) της αρτοκλασίας (2020)
Κεκραγάριο αργό ειρμολογικό (2020)
Σύντομες δοξολογίες σε όλους τους ήχους (2020)
Μελοποιημένη ακολουθία του Αγίου Νεκταρίου (3 Ιερές ακολουθίες: στην μνήμη 9 Νοε, στην ανακομιδή 3 Σεπτ. και στην στην μετακομιδή 29 Οκτ.), (2023)
- Δοξαστικά και Ιδιόμελα Προφήτου Ιωνά έπειτα από παράκληση του τέως Σχολάρχου της Πατριαρχικής Εκκλησιαστικής Σχολής Κρήτης, κ. Αναστασίου Αθανασιάδη. (2024)
ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ
- 70 παραδοσιακά τραγούδια της Μικράς Ασίας, Θράκης, Ηπείρου, Πελοποννήσου, Δωδεκανήσου, Κυκλάδων σε βυζαντινή παρασημαντική και δυτική ευρωπαϊκή μουσική γραφή (πεντάγραμμο).
- 10 Ριζίτικα σε βυζαντινή παρασημαντική και δυτική ευρωπαϊκή μουσική γραφή (πεντάγραμμο) από τις ερμηνείες της χορωδίας του παραδ. Συλλόγου των Μαδάρων, του π. Άγγελου Ψυλλάκη καθώς και των μαθητών του Παντελή Αναστασάκη και Μιχάλη Μπακατσάκη.
ΜΟΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ
Εκτός από την καθιερωμένη διδασκαλία της μουσικής (α΄ -στ΄τάξη), δημιούρησε για τις ανάγκες των σχολικών εορτών αλλά και για τις έξωθεν παρουσιάσεις και συναυλίες (παρουσιάσεις βιβλίων κλπ), σχολικές χορωδίες και ορχήστρες, εκθέσεις μαθητών από χειροποίητες κατασκευές μουσικών οργάνων και σχολική εφημερίδα με τίτλο: “Μουσικός Τόνος”.
επίσης για τις ανάγκες θεατρικής παράστασης στο Δημοτικό Σχολείο Περιβολίων συνέθεσε δυο τραγούδια σε στίχους μαθητών και μαθητριών:
- Ο Τρελοτρομάρας (1991)
- Το δάσος (1991)
- Ορχηστρικές διασκευές για μικρές σχολικές μουσικές ομάδες (2009)
